March 30, 2009


Entrepreneurship - Interest, resource, capability
Necessity is the mother of invention
"Chance favors only a prepared mind" by Louis Pasteur
"Mongolchuud zalitai hunee uhaantai geh yum" 20-r zuund sudalgaa hiisen humuus

March 24, 2009

Pastor's Ass

Pastor's Ass

The pastor entered his donkey in a race and it won.

The pastor was so pleased with the donkey
that he entered it in the race
again, and it won again.

The local paper read:

The Bishop was so upset with this kind of
publicity that he ordered the
pastor not to enter the donkey in another race.

The next day, the local paper headline

This was too much for the bishop, so he
ordered the pastor to get rid
of the donkey.

The pastor decided to give it to a nun in a
nearby convent.

The local paper, hearing of the news, posted
the following headline the
next day:


The bishop fainted.
He informed the nun that she would have to
get rid of the donkey, so she
sold it to a farmer for $10.

The next day the paper read:


This was too much for the bishop, so he
ordered the nun to buy back the
donkey and lead it to the plains where it could run

The next day the headlines read:


The moral of the story is . . .
.... being concerned about public opinion
can bring you much grief and misery . ... even shorten your life.
So be yourself and enjoy life.
Stop worrying about everyone else's ass and
you'll be a lot happier
live longer!

geography of women and men

Between 18 and 20 a woman is like Africa, half discovered, half wild, naturally beautiful with fertile deltas.

Between 21 and 30 a woman is like America, well developed and open to trade especially for someone with cash

Between 31 and 35 she is like India, very hot, relaxed and convinced of her own beauty.

Between 36 and 40 a woman is like France - Gently aging but still a warm and desirable place to visit.

Between 41 and 50 she is like Yugoslavia, lost the war - haunted by past mistakes. Massive reconstruction is now necessary.

Between 51 and 60, she is like Russia, very wide and borders are un-patrolled. The frigid climate keeps people away.

Between 61 and 70, a woman is like Mongolia, with a glorious and all conquering past but alas, no future.

After 70, they become Afghanistan. Almost everyone knows where it is, but no one wants to go there.


Between 15 and 70 a man is like Iraq - ruled by a dick.


SOCIALISM: You have 2 cows, and you give one to your neighbor.

COMMUNISM: You have 2 cows. The State takes both and gives you some milk.

FASCISM: You have 2 cows. The State takes both and sells you some milk.

NAZISM: You have 2 cows. The State takes both and shoots you.

BUREAUCRATISM: You have 2 cows. The State takes both, shoots one, milks the other, then throws the milk away.

TRADITIONAL CAPITALISM: You have two cows. You sell one and buy a bull. Your herd multiplies, and the economy grows. You sell them and retire on the income.

SURREALISM: You have two giraffes. The government requires you to take harmonica lessons

AN AMERICAN CORPORATION: You have two cows. You sell one, and force the other to produce the milk of four cows. Later, you hire a consultant to analyze why the cow has dropped dead.

ENRON: You have two cows. You sell three of them to your publicly listed company, using letters of credit opened by your brother-in-law at the bank, then execute a debt/equity swap with an associated general offer so that you get all four cows back, with a tax exemption for five cows. The milk rights of the six cows are transferred via an intermediary to a Cayman Island Company secretly owned by the majority shareholder who sells the rights to all seven cows back to your listed company. The annual report says the company owns eight cows, with an option on one more. Sell one cow, leaving you with nine cows. No balance sheet provided with the release. The public buys your bull.

THE ANDERSEN MODEL: You have two cows. You shred them.

A FRENCH CORPORATION: You have two cows. You go on strike, organize a riot, and block the roads, because you want three cows.

A JAPANESE CORPORATION: You have two cows. You redesign them so they are one-tenth the size of an ordinary cow and produce twenty times the milk. You then create a clever cow cartoon image called ecowkimon and market it worldwide.

A GERMAN CORPORATION: You have two cows. You re-engineer them so they live for 100 years, eat once a month, and milk themselves.

AN ITALIAN CORPORATION: You have two cows, but you don’t know where they are. You decide to have lunch.

A RUSSIAN CORPORATION: You have two cows. You count them and learn you have five cows. You count them again and learn you have 42 cows. You count them again and learn you have 2 cows. You stop counting cows and open another bottle of vodka.

A SWISS CORPORATION: You have 5000 cows. None of them belong to you. You charge the owners for storing them.

A CHINESE CORPORATION: You have two cows. You have 300 people milking them. You claim that you have full employment, and high bovine productivity, and arrest the newsman who reported the real situation.

AN INDIAN CORPORATION: You have two cows. You worship them.

A BRITISH CORPORATION: You have two cows. Both are mad.

AN IRAQI CORPORATION: Everyone thinks you have lots of cows. You tell them that you have none. No-one believes you, so they bomb the **** out of you and invade your country. You still have no cows, but at least now you are part of a Democracy.

A WELSH CORPORATION: You have two cows. The one on the left looks very attractive.

AN AUSTRALIAN CORPORATION: You have two cows. Business seems pretty good. You close the office and go for a few beers to celebrate.

A MONGOLIAN CORPORATION: You have two cows. Voluntarily give them to wolves to eat. After that you blame the government because they haven’t stopped you while you were giving the cows to wolves, and demand compensation for the cows. When the government refuses to compensate, you organize strikes, blocking the roads, moving your gers-yurt onto the Central Square and hunger strike till you get compensation for 8 cows.

When men get drunk ...

Last month, National University of Lesotho scientists released the results of a recent analysis that revealed the presence of female hormones in beer. And suggested that men should take a concerned look at their beer consumption. The theory is that beer contains female hormones (hops contain phytoestrogens) and that by drinking enough beer, men turn into women. To test the theory, 100 men drank 8 pints of beer each, within a 1 hour period. It was then observed that 100% of the test subjects:

1) Argued over nothing.

2) Refused to apologize when obviously wrong.

3) Gained weight.

4) Talked excessively without making sense.

5) Became overly emotional.

6) Couldn’t drive.

7) Failed to think rationally

8) Had to sit down while urinating. No further testing was considered necessary

March 11, 2009

Yaj hel surah ve

Yamar hel surah tuhai jaahan heregtei hereggui haduursan, haduuraaguin hoorond 1 yum bichseniihee daraa tovchhoon, heliig herhen surah ve gedeg asuudliig jaahan hondoh gej oroldyo.

Bi ooroo hel medehgui shaham amitan l daa. Haltar hultar hel gej baidag bol minii heliig l heleh baih. Mongolooroo arai neg donguur baij magadgui yum. Turked 4 jil sursan ch gesen gavitai bolj chadaagui gej huvidaa bodoj baina. Angliar ch gesen dee teruuhen tendee 1 jaahan yum oroldohchoo bolj surahchaa aydsan gehuu dee. Gehdee yaahav orgui humuusiig bodohod hudal unen jaahan orolddog bolchihsonii huvid ter heddee handaad jaahan yum heleh gej oroldyo.

Turk heliig bol yaahav nutagt n ochij sursnii huvid odor shonogui sonsood yariad baihaar surahad asuudal baga bailaa. Tegeed ch helnii garal uuslin huvid ural-altain helnii angilald ordog tul durmiin huvid yalgaa baihgui bogood mongolooroo bodood turkeer yariad baij bolohoor. Undsendee ugiin bayalag l heregtei.

Harin angli, oros bol tiim bish. Busad n chuham yamariig medehgui yum. Argo biluu "ih medeh", ternees asuuval helj ogoh biz :)))

Ingeed ooriinhoo hel surahchaa aydsan arguudiig ta buhend sonirhuulya. Hel surah hamgiin sain arga bol medeej deer bichsenchlen amid orchind oroh. Tegeed chadahgui ch gesen ali boloh olon huntei chadhiinhaa hireer "chalchih" medeej hereg durmiig n surah bichgees "davhar surah".

Ihenhi huuhduuded (humuust) ingeh bolomj baihgui l dee. Tiimees tednii hel surah hamgiin sain arga bol ali boloh baga nasnaasaa ehleed duu duulah. Ingesneer tanii helleg tsevershine. Solgoi hoolootoi humuus duulaad baihaar zugeer bolchdogiin bnlee shuu :) Ugiig yaj zov duuddagiig medej avna. Bi angli heliig Mongold sursan, gehdee bagaasaa duu dagaj duuldag baisnii huvid hellegiin huvid harin haa ch gologddoggui bolson, manai angiin naiz nar ch gesen duu duuldgiinhaa huchind bugdeeree tseverhen hellegtei bolson shuu. Tiimees ch uuniig batlagdsan arga geed oilgochihoj bolno. Medeej zarim neg ugiig buruu zoruu unshih, duudah asuudal mer ser garalgui l yaahav. Gehdee l modon heltei tuk tak hiisnees buruu duudchihaad daraagiinh n udaa zaschihsan deer. Ternees gadna duu duulaad ehleheer togtoohin tuld orchuulna. Ingesneer ugiin bayalagtai zeregtseed durem surch ehlene. Ihenhi duun deer oguulberiig hamgiin evteihen helbereer oruulsan baidag. (Hip hop duunuudiig medehgui yum, angli hel surna geed hip hop duutai esvel trance aynuudtai tsagaa nohtsoovol demii bizdee. tsagiin garz biz) Za ingeed baga bagaar chih zadraad ug "barij avdag" (bugdiig n oilgohgui ch gesen meddeg ugee sonsood yalgaj tanidag boloh) bolchihvol TV uzej ehlehed gemgui baih. Aziin MTV (VJ n angliar yarij baigaa bol shuu dee) bol sain songolt. Medeej ajilladag humuus odoo MTV uzeed suuh tsag oldohgui biz. Tiimees negent ta nariin vagon hodolchihson bol duu nartaa zahiad sain helehiig bodooroi. Bi zuragtaar garch baigaa VJ uudiin heleh yarihiig dagaj heleh gej hogoo chirdeg baij bilee. Gehdee etssiin dundee Aziud l angliar yarij baigaa bolohoor oilgohod haritsangui amarhan baidag baisan yum.
Za ingeed uunii daraachaar kino l uzeed baidag baihdaa. Tegeed kino hangalttai uzeed oilgood ehelvel medee uz.
Uunii zeregtsee bur suraltsaj ehleheesee uran zohioliin hyalbarshuulsan nom (Penguin reader geed 1 nomnuud baidag daa, aihtar aihtar tom tom zohioluudiig hyalbarchlaad, jijigchleed gargachihsan baidag tul unshihad ch gesen sonirholtoi) unshij baih, yavaa yavaandaa sonin garchigladag bolchih heregtei baihshuu. Za ene zovlogoonii zarim neg heseg n medeej huuhduuded zoriulsan heseg baisan. Huuhed nasnaasaa ongorson ulsuud neg bol hel surahad zartsuulj baigaa tsagaa yaj iigeed ihesgeh ugui bol ooriinhoo meddeg argaar l helniihee tuvshing saijruulahiig boddog baihdaa.

Hudlaa yarihgui, onoodor ch gesen bi soning unshaad bugdiig n oilgodoggui, oilgoh ch boloogui, uchir n unshaad baidaggui bolhoor. Kinog ch gesen yalgaagui. 1 helts ug ugui bol zuir tsetsen ug orood irvel oilgohgui. Angli accentiig ch hed hed sonsoj baij oilgodog zarimdaa. Gehdee yamar ch baisan hicheeliinhee heden nomiig unshaad, lektsee sonsood 80-aas dooshgui %-tai oilgohtoigoo bolchihson bolohoor baga zereg setgel amarchihaad baigaa yum. Gehdee l chamlasaar ... Arga ch gui biz. Medehgui yum chin.
Medeh tusam medehguigee mederdeg ertnii grekiin 1 nohriin ug sanagdaad baidag yum. (Sokrat ch biluu, Platon ch biluu yag odoo sanadaggui)

Yamar ch zuild hedii hemjeenii tsag zarna todii hemjeenii l ur ogooj ogno. Hel ch gesen yalgaagui.

za tegeed amjitl husye.

Say manai hicheel deer 1 video uzuulj baina. "Did you know" geed youtube deerees haigaad uzeerei. Ih l goy video baina. Hicheeliin turshid blog deeree setgegdel bichij suugaa (inge gej zovlohgui l dee, gehdee zarimdaa zarim negen hicheel heterhii uitgartai baih n bii, tegeed ch tegsen tegeegui nomiig n unshij oilgoh shaardlagatai bolohoor. Tiimees ter tsagtaa oortoo setgeld hangaluun ajilaa hiigeed magadgui ene bichlegiig sonirhon unshih humuust zoriulaad ... ) namaig lav barag hicheeliin sedevt tataad oruulchih shahlaa.

Yamar hel surah ve

Ene sedev humuusiin chihiig bas jaal jool sootoilgoj baij magadgui. Bi ch helnii mergejilten bish, shidten bish yag tag nariin helj medehgui. Gelee gehdee ooriinhoo bodoj baigaagaa zarim negen sonirhson humuust handaj heden ug bichdeg yumuu gej bodloo.

Hamgiin negdugeert Mongol hun yum bol Mongol helee sain suraa. Ene heliig nasaaraa suraad ch bugdiig n guitsej surahgui n todorhoi. Hel bichgiin erdemted, yaruu nairagchid, uran zohioliin humuus yer n hen ch gesen nasaaraa suraad duusgadaggui baih. Gehdee sonin hevlel, nom zohiol unshaad oilgodog, zov oilgood dugnej tsegnechihdeg baih heregtei. (Manai hel bas jaahan yarvigtai zarimdaa neg ih urt urt oguulber n utga sanaag hoyorduulaad baidag taltai. Tiimerhuu yum bichdeggui baih, yadaj timi yumtai taarlaa gehed aytaihan shig yalgaj salgaad ali boloh zov ilerhiileh gesniig n oilgochihdog baih heregtei bolovuu) Bichihiin huvid ch gesen galzuu hunii odriin temdeglel (manai bagsh nar ingej helehdee ugui ee mon suramgai shuudee, mani metiin hoich uyeiinhnii chihend n honogshtol yanshssan baigaag bodohod) baga saga hiideg baival zugeer baih. Uchir n zarim humuusiin ajild oroh gej bichsen orgodol ed nariig harahad nud halitarch, setgel ovdmoor zuils bichsen baidag l daa. Deer n deed bolovsroltoi, tom tom alban tushaald gorilohoor goridogsod gej baigaa. Yamar teneg n gej bodoj baina uu. Ted nar chin ta nariin ergen toiron duuren baigaa. Bas nad shig Mongol heliig latin usgeer bicheed baih ch ug n zov zuil bish l dee. Gehdee Ugaasaa mongoloor shivehdee taaruu mani met, deer n keyboard deer Mongol useg naagaagui baigaa tul end (Mongold ochood tegsen tegeegui mongolooroo bicheed ehleh uyest tsag zavaaraa bichleguudee mongoloor bichij oruulah bizee) baih heseg hugatsaandaa ingeed argatsaahaas yaahav.

End tend yanzan buriin hel surch baigaa humuus baina l daa. Azias hyatad(goltsuu l mandariniig n uzej baina, mani heted hurteeltei n ch ter yum uu doo, canton heliig n suraad tend ochij ashgiig gargah magadlal baga bolohoor neg ih zovlohgui), yapon, solongos, za tegeed tsaashilbal, vietnam, thai geed yavchihdag bailgui bodvol.
Europoos bol (angli heliig tusad n avch uzne) Oros, German, Frants hamgiin ih tugeemel n baih. Uchir n ajillaj amidrach baigaa humuus nileedgui baigaag bodohod. Gehdee Italy, Spain, magadgui Portugal, Scandinaviin hoig zereg ulsad surdag humuus bas bus baidag bailgui. Enenees iluutei Yapon, Solongos bolon Aziin busad uls ornuudaad surch, ajillaj baigaa humuus nileedgui baigaa baih. Mon suuliin jiluuded minii medehiin turk hel sursan humuus nileedgui baigaa baih. Uchir n Mongol-Turkiin hamtarsan surguuli (bi neg n) togsogchid, tuugeeree damjaad Turked (bi bas neg n) bolovsrol ezemshij baigaa oyutan zaluuchuud nileedgui baigaa. Oyutan surgahaas tsaash yum hiij gavihgui baigaa shig sanagdah yum. Yadaj oyutniihaa toog nemeesei. Dajgui bolovsol olgochihdog gazar baih gej bodood baidgiishde. Tend hagas bolovsorson tomsnii huvid.

Delhiin busad uls ornii tuhaid sain medehgui yum. Arabiin ornuud, Afrikiin ornuud, Omnod Amerik geed l. Odoohonoo chadal muutai manai ulsiin hariltsaa holboo ter zugruu surhii hogjij gavihgui bailgui. Ted nar l oorsdoo naashaa gehgui l bol (Gehdee gants zergiin hun ter heliig medej baival manai ulsad heregtei l yumdaa. Arab heliig dajgui surchihval ch nasaaraa ideh hooltoi baih shuu ;) Nemj helehed talhnii ch batalgaa bish, nileen tansag hoolon deer buuj magadgui shuu)
Yamartaa l nadtai uulzsan tov Amerikiin naiz nar chi minii amidraldaa harsan hamgiin anhnii Mongol, zarim n ch bur "Bi Taiwanaas yavaad dahij ene haviar irehgui bol suuliinh n ch baij magad" geh metchihlen (bi bas nogoo hediigee tsaashluulaad) neg negneeree toglotsgoodog yum. Brasil, Chile-r aylj baigaa manai naizad ch gesen nadtai oiroltsoo zuil tohioldoj baigaa surag baisan. Neg iimerhuu zuiltei taarahaar, nogoo electro hogjmiig Mongold taniulsan, manai arvan jiliin (aygui baharhav :D ) delhiigeer aylaad baidag neg zaluu baidag daa. Ter sanaand ordog yum. Bas l olon aaviin huugiin hiij chadaaguig hiij baigaa nohor gej bodood nileed hundeldgiin shuu. Mongotei baisan bol aylald n heden zoos ch gesen handivlamaar l baidag yum. Sonirhson humuus ees harna biz. Odoo Europed yavj baigaan baina.) Yeronhiidoo manaihnii helnii tarhalt minii oilgoltoor neg iimerhuu baih shig baina.

Odoo undsen sedevtee oryo. Delhii niitiin hamgiin chuhal hel bol yahiin argagui angli hel. Hyatad hel chuhal bolj baigaa, oros hel hedii chuhal ch gesen onoogiin nohtsold hamgiin chuhal hel angli hel. Uchir n hyatad heliig hereglej ashiglaj surdag boloh hurtel odii. Mash yarvigtai hel shig baigaa yum. Yalanguya unshih bichih hurtel. Yarih ch yahav tiim ch hetsuu bish shig baigaa yum. Surah gej surtei oroldoo ch gui l dee, gehdee l baigaa baidal n angli heltei ch zuirleheergui yum shig baigaa yum. Tegeed ch hyatad hel deer website ed nar n angli hel shig tugeemel baij chaddag esehiig medehgui yum. Bi ooroo uhaj uzeegui ch gesen orosoor baigaa buh l materialiaas goltsuu mongo nehdeg gej sonsson. Harin angliar bol sain haival odoogiin baidlaar olj chadaagui material gej alga l baih shig bn. (Ter n ch yu yum be gehdee yamar ch baisan 1 ch nom online zahialj hudaldaj avaaguig ihenhiig n yaj iij baigaad haigaad olood avch bolood baigaag bodohod. Uunees tsaashiig n odoogoor haij uzeegui baina.)
Ternees gadna Oros, Hyatadaas oor ulsad taaraldsan zahiin 1 orostoi esvel hyatadtai oros, hyatad heliig n medhgui bol angliar haritschihna shuu. Ooroor helbel nutgaasaa garah hemjeend ochchihson nohduud bol angliar yaridag bolood garah magadlal ondor yumuu daa. Oros Hyatadiig ch bolii busad buh ulsuudtai ene heleer yariltsaj oilgoltsoj bolno. Iim ch uchraas hamgiin negdugeert surah shaardlagatai, bolohgui l bol bolohgui hel bol angli hel. Yapond, Orosod, Turked togsson humuusees ch gesen ajild orohod yamar hel medeh uu gej asuugaad tuhaiin ornii heliig medeh ch baisan, angli helgui bol anket n daraagiin eeljind tavigdana.

Daraagiin chuhal hel bol onoogiin nohtsold hyatad hel bolj baina. Oros ch gesen chuhal baih gehdee minii bodloor hyatad arai chuhal bolj baigaa baih. Anagaah hogjoogui manai ulsad emnelegt uzuuleh geed l hyatad ruu tsuvj baina. Ahuin baraanii importiin ihenhi huviig manai urd horsh l hangaj baina. Ene met jijighen hirnee tom hariltsaa tuuntei uyaldan garch ireh shaardlagiin daguu hyatad hel mon chuhal bolj baina.

Ediin zasag, uls tor, delhiin tavtsand ergen noyorhloo togtooj ehelsen, manai usliin shatahuunii zah zeeliig gantsaaraa shahuu ezeldeg, tuuhiin huvid bagagui hor hohirol uchruulsan ch gesen manai ulsiin tusgaar togtnol, buren erht baidal geh met olon asuudald hamgiin gol noloo uzuulsen, uzuulj baigaa, uzuulj ch baih Oros ah nariin hel ch bas chuhal. Zarimdaa end tendhiin blog, yanz buriin medeenii ard bichdeg setgegdluudiig hardag yum. Neg l ih Oros Hyatadiig uzen yadaj muulsan, hogiin orosuud, zavaan hyatad, bugdiig alna ustgana ene ter gesen zuil bishgui l unshdag l daa. Onigoon deer gardag daa, chukcha hyatadtai baildah geed ... Hyataad buuj manaih hoyor say huntei armitai, hamgin suuliin uyeiin tehnolgiin ololttoi zer zevsegtei, tanaih buuj og gehed , chukcha bodlogshrood suuchihdag. Hyataduud yaj buuj ogohoo bodoj baina getel nohduud harin 2 say huniig alchihaad daraa n haana, yaj bulahaa bodoj baidag shig ... alaad ch bulj diilehgui tom gurnii tuhai yaritsgaaj baij yamar ch ih yum yarih durtai yiin. Tiimerhuu nohduud Baabariin "XXr zuunii Mongolchuud Nuudel Suudal" nomiig neg unshaadhaasai. Zarim humuus Baabariin tuhai ih margaj sain muu heldeg ch gesen mongolchuudad nomoo unshuulj noloolj chadsan bogood nom n ch gesen logik uyaldaa saitai sain nom bolson gej huvidaa dugnedgiin huvid (unshaagui baigaa humuust, unshsan humuus ch gesen uye uye gargaj harj baihad) unshaarai gej zovlochihyo. Tegeed ch negen tsagt Orosiin aldart tsergiin janjin Suvorov Turegtei baildaj baihdaa heliig n surch turguudiig sudalj baisan baidag yum. Tegj l ih uzen yadaad baigaan bol ter uzen yadsan daisan hyataduudiinhaa heliig sudlaad tend tegj baina, end ingej baina geed sohor munhag baigaa ard tumenee medeelleer hangah, avch heregjuulj baigaa uil hodolgoond n hariu bodlogo, tolovlogoo bolovsruulj baihaa bod. Yer n bol tuilshramtgai Mongolchuuddaa handaad helehed jaahan bodit (realistic) baitsgaaya.
Mongold baigaa haytaduud orosuud davarlaa oodorloo gej baigaa oorsdoo barilgiig n orood surchih, barilgiin material hulgailahaa bolichih, tegvel barilga bariulahiin tuld Mongoliin tor hyatadaas ajillah huch avahaa bolih bailgui. (Gehdee toriin bodlogod ch buruu baigaag uguisgehgui shuu, hamag zaluuchuudaa solongos ruu gargachihaad orond n hyataduud avchraad, tegsend orvol tehnik mergejliin surguuliudiinhaa surgaltiig demjmeer yum) Za ingeed angli helnii daraah hamgiin chuhal 2 hel bol yah argagui hyatad bolon oros hel yum.

Uunii daraagaar delhiid tanigdsan baigaagaa batatgah gants arga n busad uls ornuudtai hariltsaagaa togtmol idevhitei bailgaj tendhiin hogjil devshil zergiig eh orniihoo horson deer tsetsegluuleh. Ingehiin tuld tend yu bolood baigaag medeh hereg garna. Uunii tuld heliig n ch surch taarna. Hediigeer ihenhi hogjchihson tomoohon ulsuud ch gesen oorsdiinhoo tuhai buh zuiliig angli deer gargaad tavichihaj baigaa ch gesen tuhain heliig surahad iluudne uu l gehees dutahgui baih. Bagaar bodohod l germanaar, frantsaar yarij reklamd l daa ooriigoo. Medehgui humuusiin hajuud bas l bardam biz :) Tegeed alivaa helnii saihniig surch baij, ter orchintoi, soyoltoi taniltsaj baij medne. Oroldood uzehgui yu. Medeej hereg Europiin tomoohon hogjiltei ulsuudiin heltei ach holbogdliin huvid bagadahgui hel gevel Yapon, Solongos. Yapon uls suuliin heden jil ediin zasgiin huvid hogjihoo bolichihson. Mon urgeljiin monh gazar nutag haij, yapon undestnee tejeeh (taraah, suurishuulah geh met bodlogo barij baidag uls. Delhiin dain bolgond l Yapon oroltschihson tegeed songoltoo buruu hiidgees bolj dandaa yalagdal huleej baidag bizdee. Yamar azaar delhiin tomoohon gurnuud hoorondoo tentsuu huchtei huvaagdaj "zodoldotsgoodog" yum. Tegdeggui baisan bol onoodor ta bid nar Mongol ulsiin passport bariad yavahgui baih baisan baij magadgui shuu. Onoogiin Mongol ulsiin hiliin hyazgaar yaj togtson tuhai sanaa onoo baina uu ta buhend? Baabar ahiin helsneer bol Yapon Oros 2 ah nar yarij baigaad l zurchihsan gesen shuu. Barimttai helsniig unshaad bi ch bas unemshsen l dee.)
Yer n bol naran ulsiin nohduud asar ih uhaantai gurger, yer n "zevuun" humuus ter humuusees surah zuil ih bii shuu. Ter orond sursan humuus ch gesen ih sain bolovsordog baih. Solongos uls suuliin heden jil tehnologiin hogjiliig jinhen uzuulj buhii l talaaraa Naran ulstai orsolddog bolj ehellee. (Samsung, LG,Hyuandai. KIA geed l) Hogjihiin hireer tend amidral ch bas "changarch" baigaa baij taaraa. Oiriin ireedui geltgui holiin ireeduid ch gesen manai ulstai ih "oirtoh" ene ulsiin heliig surch baigaa humuus ch gesen zov songolt hiij baigaa baih. Ugaasaa manai ihenhi zaluuchuud ajilchin huchin bolood "achigdchihsan" ireed ch hankook hool uguilj, sujug sanadag bolchihson irdeg bailgui. Ene met shaltgaanaas ehleed l ...

Uunees tsaashhiig n helj medehgui yum. Sanaa onoo baigaa humuus urgeljluuleed bichij bolno shuu. Tegeed sanaa onoogoo ner ustaigaa yavuulbal nertei ustai (zurgaa ilgeevel zuragtai chin niitelne shuu ;) :P )

March 7, 2009

Hojuu hair

Nev-iin Zor duunaas orchuulav/ sedevlev

Сонсохыг хүссэн үг чинь энэ биш ээ би мэднэ
Солиотой юм шиг хайрандаа цэг тавилаа би яллаа
Арван есөн насандаа үзэсгэлэнт бүсгүй байсан чи
Айл занд чинь хууртсан арчаагүй хүүхэд байсан би

Хэцүү чамд дахин итгэнэ гэдэг хэцүү
Хийхэд хэцүү ч би холдон одсон
Хэрцгийхэн хувь тавиланд чамайг би орхиод
Харалган хайрынхаа гашуун нулимсыг унагасан

Хожим нэгэн цагт ойлгох уу үгүй юу мэдэхгүй
Хохирч хоцорсон нь чи биш би байсаныг
Мартах хүртлээ чи хэсэг хугацаанд шаналсан
Мартаж чадаагүй би өнөөг хүртэл хайралсан

Хэцүү чамд ахин дурлана гэхээс айж байна
Хэрсүүжсэн хойноо алдана гэж төсөөлөхөөс
Хожимдсон хайранд дахин ороогдохоос айж байна
Хойно нь тунгаах хугацаа тэнд үлдэхгүй

Chamaig moroodson jiluud

Өтгөн хар үснээс дусах усан дуслууд
Өглөөний гэрэлд гялтганаад үзэсгэлэнтэй харагдахад
Шүүдэрт талаар хөл нүцгэн гүйсэн хүүхэд насны минь
Шүлэг шиг өдрүүд бүхэн минь чамтай хамт өнгөрснийг саналаа

Хавирган саран шөнийн харанхуй тэнгэр шиг
Хөмсөг нүдний чинь үзэсгэлэн цогцыг бишрэхдээ
Тулж харсан нүднээс чинь харц буруулан ичдэг
Турьхан эмзэг өдрүүд бүхэн минь чамтай хамт байсныг саналаа

Уян сайхан бие гоолиг нурууг чинь ширтээд
Уулын согоо шиг үзэсгэлэн гоог нь мэдрэхдээ
Голын залуусаас чамайг харамлан хардахдаа
Гал халуун насны өдрүүд бүхэн чиний төлөө байсныг саналаа

Аядуухан хөдлөөд аливааг хийхийг чинь хараад
Амаа ангайснаа ч мэдэлгүй чамайг ширтэн суухдаа
Хань минü болоод хана туурга түшилцээсэй гэж горьдсон
Хайлган мөрөөдөмтгий өдрүүд бүхэндээ чамайг мөрөөдсөнөө саналаа


Teoman ii doktor duunaas orchuulav/ sedevlev


Хүлээлгийн өрөөнд доош гөлрөөд би хүлээнэ
Хүйтэнд бээрсэн гараа ноорхой ханцуйнаас гаргалаа
Хиртэй сайртай хумс нь ургасан хуруунуудаа харлаа
Хэнээсээ ч ичих билээ дээ, энэ байдалдаа дасчихаж

Эмчээ эмчээ
Хүмүүс намайг тоодог ч үгүй эмчээ
Хүмүүс намайг анхаардаг ч үгүй эмчээ
Хүйтэн хөндий харьцаж ойртохыг ч тэд хүсдэггүй
Хүний тооноос би аль хэзээний хасагдсан

Амьд явахдаа би үргэлж ийм байсангүй
Ажил үйлстэй айл гэртэй амьдралтай байсан
Алхах замаа ололгүй алдаж гишгэсэн
Архи гэгчтэй нөхөрлөөд авсан бүхнээ алдсан

Эмчээ эмчээ
Хүмүүс намайг хүсдэг ч үгүй эмчээ
Хүмүүс надад хүрдэг ч үгүй эмчээ
Харцанд нь өртвөл хялавхийн хардаг
Харсан зүгтээ зугатан оддог

Хүлээсэн улсуудын дараалал дуусахад
Хулгасхийн айсаар би орлоо
Харж гайхсан эмч дээр би очоод

Эмчээ эмчээ
Өтөл насандаа ингэж яваа нь миний азгүйнх
Өвдөж зовсон ч арчлах аргагүй миний хүчгүйнх
Өрөвдүүлэхийг хүссэндээ ч биш эмчлүүлэхээр ирсэндээ ч биш
Өр зөөлрүүлэх дулаахан үг ганцыг хэлээч өөр ертөнц рүү тайван явъя

Tengisiin zugaalga

Тэнгисийн зугаалга

Исгэрэх салхи чихэнд шуугих нь ихсэж
Ирчлэх хөлөг далайд хурдаа авахад
Индэрт тавцанд цоглог хөгжим цуурайтахад
Ирсэн залуусын сэтгэл зүрх нь хөөрөхөд

Шингэх наран долгионд туяагаа илгээж
Шижиртэн шаргалтаж нүүр нүд гялбайлгаад
Хөлөгт мөргөөд давалгаа дуслууд болон цацагдахад
Хөлөрсөн биенд хүрээд хүйтэн сэрүү татуулахад

Эрэгт ойртоод зангуугаа хаясан хөлгийн тавцангаас
Ээлжлэн үсрээд усанд шумбах олон эрчүүдийн
Эрэг рүү уралдаж усан дотор зугаацахыг харсан
Эхнэрүүдийх нь, амрагуудынх нь баясахыг үзээд

Эрхгүй нэгэн зүйл бичмээр санагдлаа
“Тэнгисийн зугаалга” гэж түүнийгээ нэрлэлээ.

Suulchiin udaa

Teomanii soluk soluga duunaas orchuulav/sedevlev

Сүүлчийн удаа

Түрүүлж сэрээд өндийн суулаа
Түүнийг ширтээд эргэцүүлж бодлоо
Анх танилцсан шиг намайг үл догдлуулна
Алдаг оног л ирж хонодог болсон байна

Уймарсан гомдсон дүртэй хэвтэхийг чинь би харлаа
Урьд шөнө ярилцсаныгаа эргэн саналаа
Уурлахдаа бусниулсан зүйлс чинь энд тэнд хөглөрчээ
Уйлахад чинь урссан будаг хацар дагуу хатжээ

Дахиад ирэх л юм чинь гээд чи тайвширсан байх
Дандаа ингэдэг юм чинь гээд чи нойрссон байх
Зузаан уруул нойтон биеийг чинь дагуулж нэг үнсээд
Зурвас орхиж санаа алдаад эхнэртээ би очлоо

Ochloo, bodloo, odloo

Очлоо бодлоо одлоо

Тэргэл сарны тодхон туяа
Тэнгэрт түгээд тэнгист тусна
Намуухан давалгаалах дөлгөөн долгио нь
Намайг дуудах мэт аядуухан үелзэнэ

Тэнгисийн эрэгт тэврэлдэн суугаад
Тэртээх алсыг зөгнөн ярилцах
Үнэнч хосын хайрын үг сонсогдож
Үргэлж ганцаардах намайг гонсойлгоно

Байгалийн үзэсгэлэнд биширч хэсэг би зогсоод
Байхгүй чамайг cанаж нэгэн зуур гунихраад
Шинэхэн зохиосон дөрвөн мөртийг
Шүлгийнхээ дэвтэрт буулгаад ...
Чиний мэддэг байсан жаахан хүүхэд биш болсон
Чамласан харцаар харах учир чамд байхгүй болсон
Ээжийнхээ дэргэдээс холдоод эрийн цээнд хүрсэн
Энхрийлэх гэргийгээ болгох гээд чам дээр би ирлээ

Эхэр татан уйлдаг ээжийн охин биш болжээ
Энгэрээс уянгалсан дуутай идэр залуу бүсгүй болжээ
Эд бие чинь гүйцээд ирээдүйг жолоодох ухаан суужээ
Эр хүний тулгуур болж эхнэрт гарах цаг чинь иржээ

Гэр бариад тоглж суусан хүүхэд нас маань ард хоцорчээ
Гэнэн насаа дурсаад тоглоё гэсэн ч хожимджээ
Тоонот гэрээ түшилцэж туурга ханаа тулах болжээ
Тохойн чинээ үрээ үзэж түвшин амгалан айл болъёо


Нэгэн цагт залуу явлаа гэж
Нэгэн өдөр би бардамнах байх даа
Нас минь ахисан тэр өдөр өөрийгөө төсөөлөхөд
Нарт ертөнц намайг хэрхэн хувиргасан байх бол

Хар залуухнаараа эргэцүүлж эхэлсэндээ өөрийгөө би шоолох болов уу
Хамаг бүхэнд хаширладаг байсандаа өөртөө би харамсах болов уу
“Хачин” юмаар оролддог байсандаа өөртөө би гайхах болов уу
Харж суух тавилан байхгүй энэ шүлгийг мартчих ч юм болов уу

Uheh gedeg ooroo

Үхэх гэдэг өөрөө

Алслан холдсоор гэрэл тасрахад
Амьдрал чи надаас холдоно
Асаад унтарсан надаар дутах ч
Алгуурхан урсах жамаа дагна

Хэсэгхэн зуур андууд минь харамсах ч
Хэдэнтээ гудайгаад эргэн сэргэнэ
Хэлсэн үзүүлсэн минь сэтгэлд нь хоногшиж
Хэдэн нөхдийнхөө зүрхэнд нь мөнхөрнө

Үр ач нар минь үгүйлэн дуулах ч
Үргэлж бишээ эргэн иртэл минь дуулна
Үндэс угсааныхаа уламжлалаа дагаж
Үр нь болж тэдэндээ заяана

Алсад одсон гэрэл ахин надад ирэх шиг
Амины минь төгсгөлийг амьдралтай ахин залгана
Үүрдийн гэдэг тодорхол нь худал мэт санагдах
Үхэх гэдэг өөрөө төрөхийн нэг хэсэг юм уу

Uchirgui 4 tolgoi (marzagnal)

Учиргүй дөрвөн толгой

Би чамд хайртай гэж хэлж хэзээ ч чадахгүй
Байгаа байдал минь хайртайг минь илчлэхгүй байна гэж үү
Анзаарч хараагүй л байна даа хийсэн хөдөлгөөн бүрийг минь
Арга ч үгүй биз дээ чи ч бас над шиг хүний хүнийг хайралдаг

Үргэлж чи түүнд тоогдох гэж оролдоно
Өнгийж чамайг харахгүй эвшээж байхад нь хүртэл
Яг л би чамд тоогдох гэдэг шиг , чи түүнд тоогдох гэдэг шиг
Яасан ч нийлэх тавилангүй азгүй гурваа бид

Хайрыг чинь эзэмдсэн харж явдаг охин чинь
Хайрлаж чамайг тоохгүйг харин чи мэдэх үү
Чимэглэж багласан цэцгийн чинь баглааг чихэр шиг үгтэй захиаг чинь үзүүлж
Чамтай болзсон болзооныхоо дараа надтай ярилцдагийг чи мэдэх үү

Чиний хайралсан тэр нэгэн бүсгүй харин миний дүү
Чамайг биш ондоог хайралсан танхил нэгэн бүсгүй
Хайрлуулсан тэр хархүү нь харин хайраа надад өгсөн
Харамсалтай, миний хайрыг татаагүй азгүй нэгэн толгой

Хэн хэнийгээ олж нийлэхгүй харамсалтай хэдэн толгой
Хэрэн хэссэн шаналалыг л авчирсан азгүй хэдэн толгой
Хэнд ч таараагүй учрал тохиосон өвөрмөц хэдэн толгой
Хайр гэдгийн төөрөгдлийг үзүүлсэн учиргүй дөрвөн толгой

hudalch namar

Bas negen duunaas sedevlev

Нар нь холдож хүүшилсэн худалч нэгэн намар
Надаар тоглож ханадаггүй насны минь гунигийн намар
Залуу насыг минь авч одсон хорсолт нэгэн намар
Захгүй удаан хүлээлгэсэн урт нэгэн намар

Хэл дээ чи надад
Хичнээн хугацаа өнгөрөв
Хардаа чи намайг
Хэдэн үрчлээс зурайв

Намар чамд итгээд түүнийгээ өгөөд явуулсан
Наран мандах болгонд цацлаа чамд өргөсөн
Ирэхгүй л юм бол тэр минь хэлээд өгөөч надад
Эxнэртэй л байсан юм бол сэнхрүүлээд өгөөч намайг

Хэл дээ чи надад
Хичнээн хугацаа өнгөрөв
Хардаа чи намайг
Хэдэн үрчлээс зурайв

Elveda ...

Gulben Ergen hemeeh duuchnii duulsan Elveda askim gedeg duug orchuulah gej oroldloo

Холдож буй хайр минь

Нисэн од доо хайр минь надаас алслан од
Хоргодоод хэрэггүй дээ хайрт минь надаар бүү тогло
Угаасаа чамайг холдож байгааг би мэдэрсэн
Ухаан санаа чинь тогтохгүй байгааг би харсан

Бодол санааг чинь тэр эзэмдэж
Бодох тунгаах цаг чамд олдохгүй байх шиг
Хэсэгхэн зуур чамайг ганцааранг чинь орхиё доо
Хэлж нуршаад яах вэ өөрөө тунгаан бодоорой

Салах ч биш нийлэх ч биш ингэж үргэлжлүүлээд яах вэ
Сарних ч биш үлдэх ч биш зүрхээ хуураад яах вэ
Хэлэх зүрх чинь хүрэхгүй хий дэмий шаналаад явна уу
Хэрхэхийг бурхан мэдэг хэлээд үүнийг шийдье дээ

Түр зуурын шохоорхол ч байх юм уу
Төгсгөлгүй үргэлжлэх хайр чинь ч байх юм уу
Юу ч болсон хэсэг харзная гээд
Юмаа аваад би маргааш явлаа

Намайг үгүйлвэл надад хайртайн шинж биз
Наргиж тоглолгүй түүнээсээ түргэн салаарай
Нааш эргэвэл чинь насан турш хайрлая
Насны минь амьдралаар тоглож ахин алдахгүйг хичээгээрэй

Үгүйлэх ч үгүй байвал үнэн зүрх минь дутжээ
Үүрдийн чинь хайр байгаасай үйл лай удахгүй ээ
Над руу ирэхгүй гэвэл эргэлзэж тээнэгэлзэлгүй хэлээрэй
Нартыг ганцаар туулах хувь заяа минь юм биз
Маргааш би явлаа

Jinehen duuniih n ugiig oruullaa.

Gülben Ergen - Sadece (Elveda)

Gidiyorum hayatından
Gözün aydın gidiyorum
Belki de bu bir hata
Şimdilik bilmiyorum
Sende biraz yalnız kal
Ölç, tart, iyi düşün
Sakın beni merak etme
Bakarım ben başımın çaresine
Ara sıra uğrarım
Evi derler toplarım
Gölge misali sonra süzülürüm
Kayıplara karışırım
Elveda aşkımelveda sana
Ben zaten sade ve sadece
Geçiyordum hayatından

hotiin gudamjind shono boljee

Хотын гудамжинд шөнө болжээ

Хэн мэдэх вэ захын хороололд юу болж байгааг амьдарч үзсэнгүй
Хэрүүл зодоон хулгай дээрэм архидалт завхайрал л болж байгаа биз
Хотын төв нь ч ялгаагүй ямбатнууд нь шоудацгааж
Хөгшин залуугүй хөлчүүрэн хүүхнүүд хайлцаж байхад

Үнэтэй өнгөтэй архиар өөрсдийгөө тэд хүндлэнэ
Өндөр гуалиг охидоор өөрсдийгөө тэд үнэлэнэ
Унасан сайхан хөлгөөрөө өөр хоорондоо өрсөлдөж
Уусан идсэнээрээ гайхуулан өнөө шөнийг өнгөрөөнө

Гадна нь харин хэдэн хүүхэд халтар царайлан сууна
Гараа тосон гуйлга гуйж өнөөдрөө аргацаах арга хайна
Оюутан нэртэй хэдэн залуучууд сургалтын төлбөрөө олох гээд
Олон төрлийн бараа барин олны дундуур алхацгаана

Аятайхан аргаар мөнгө саах гэсэн охидыг энд бичсэнгүй
Атган дахь зоосондоо зугаа хайсан гадныхныг ч бас бичсэнгүй
Амьдралаа залгуулах гэсэн энгийн иргэдийг ч бичсэнгүй
Арай ондоог эрэлхийлэх зарим нэгнийгч бичсэнгүй ээ

Хотын гудамжинд маань шөнө болсон ч амьдрал үргэлжилсээр
Хормойн донтой хөрөнгөтэй хүмүүст үйлчилгээ үргэлжилсээр
Нэгэн цагийн нам жим хот маань нэгэнт солигджээ
Нэг шөнийн энэ дүрслэл нэг хэсэгтээ л үргэлжлэх бололтой

Хотын гудамжинд шөнө болжээ
Ганцаараа гуниглан суух тэрхэн мөчид
Гараад ирээсэй хэн нэгэн нь гэж хүссэн ч
Гашуун хирнээ үнэн л байдаг энэ орчлон
Газрын мухарт таныг орхиод огоорч анзаардаггүй

Амьдралд цөхрөн орхимоор санагдавч хэнä ч үл хамаарна
Амьдраад үлдсэн ч авсанд орсон ч үнэндээ хамаагүй
Төрөх үхэхийн мөнхийн эргэлтийн бяцхан хэсэг нь учир
Төгсгөл рүүгээ аргагүй татагдах богинохон хугацаа таны амьдрал

Учир утга олгож чадвал таны хийсэн гавъяа
Уран сайхнаар дүрсэлж чадвал таны хийсэн бүтээл
Өөрөө тэрнээсээ таашаал авсан бол та сайхан амьдарч
Үргэлж гутарсаар орхин одсон бол та үнэн амьдарчээ

Үхсэнийхээ дараа ч дахин төрөөрэй
Үнэ цэнэтэй амьдрал шүү “таны” туулсан энэ амьдрал

Your picture

Gloria Estefan - Your Picture gedeg ene duund neg heseg durlav. Tegeed orchuulah gej oroldoj baisnaa duuniih n ugtei hamt oruullaa. Hajuugiin sambar deer baigaa duun dundaas haij olood sonsooroi, medreerei.

Every day I wake up to your picture
Open up my eyes and there's still you
In the very corner I first placed you
The very same expression
That lights up all of my room

Though the colors may be somewhat faded
The smile has almost vanished from your face
As you disappear I re-invent you
From my imagination
You'll never be erased

There is no way to bargain with the future
In the end there are no guarantees... oh no
Even if you're gone I'll always find you
Right here where I left you
Smiling back at me

Every star has a season, a moment, a reason to be
We may watch with regret as they flicker then die
But at least for one second we bathed in the light
of their passing
The memory is still lasting
Through the years and the distance your image remains
LIke the first day I saw you, you'll never be changed
As a token you left me your picture

Every day I wake up to your picture
I fashion you a different attitude
Try to visualize the things you're doing
Not in desperation
Just to feel a part of you

There is no way to bargain with the future
What we have in store we can't forsee... oh no
Even if you're gone I'll always find you
Right here where I left you
Smiling back at me

Өглөө бүр зургийг чинь харах гэж би сэрдэг
Өндийж суугаад нүдээ нээх болгонд минь чи инээмсэглэдэг
Өдөр бүр адилхан сэтгэлийн очийг надад илгээж
Өрөөнд минь үргэлж наран гийгүүлдэг чиний зураг

Үл ялиг өнгө нь гандаж жаахан хуучирсан ч
Уусан ууссаар инээмсэглэл нүүрнээс чинь бараг арилсан ч
Ухаан санаандаа ургуулан бодоод би чамайг хардаг
Үргэлж амилуулна сэтгэлдээ, үүрд амьдруулна зүрхэндээ

Ирээдүйд юу болохыг зөгнөж хэлэх аргагүй
Итгэл тавин найдаж чамайг хүлээх нь ч утгагүй
Ирсэн шигээ л чи эргээд надаас холдох ч
Инээсэн дүртэй чинь хамт орхисон газраасаа олно

Дах : Тэнгэрийн одод бүхэн учир шалтгаантай оршдог
Тэртээд харвахад нь харамсмаар ч тодхон гэрлээрээ цацардаг
Гялбах ганцхан мөч нь биднийг хамтад нь үлдээдэг
Гялалзах тэр л үзэсгэлэн нь зүрхэнд үүрд шивэгдэнэ
Ганцхан удаа хараад зүрхэнд үлдэж хоногшино
Гал халуухнаар инээмсэглэн хэзээ ч үл өөрчлөгдөнө

Өдөр бүр зургийг чинь харах гэж би сэрдэг
Өнгө будгаар түрхэж дүр төрхийг чинь өөрчилдөг
Хийх хөдөлгөөн үйлийг чинь ургуулан хардаг
Хаягдаж үгүйлсэндээ ч биш хамтдаа байна гэж төсөөлсөндөө л тэр

Хэтэд юу болохыг харж таах аргагүй
Хамт байвал амьдрал маань хэрхэн хувирахыг ч мэдэхгүй
Хаанаас ч юм ирсэн шигээ хаяад чи одох ч
Хэзээд чамайг олно орхисон ширээн дээрээсээ л

Дах : Тэнгэрлэг одод бүхэн зүй тогтолтойгоор орчдог
Тэртээ холоос ч гэсэн бидний төлөө л анивчдаг
Хамтдаа байсан мөчийг маань мөнхрүүлэх гэсэндээ хальсан
Харваж өөрийгөө золиослохдоо чамайг надад шивсэн
Хоромхон зуур болсон ч хожмын өдрүүдэд мартагдамгүй
Хосгүй үзэсгэлэнтэй мишээсэн чиний зураг шиг үлдсэн
Сохрууд санааныхаа төдийхнийг л хардаг
Солиотой юм шиг амьдарч өөрсдийн солигдохыг гайхдаг
Санасан санаа нь үргэлж хувиран солигддог
Савчих хөдөлгөөн бүр нь түүнийгээ даган хувьсдаг

Сохрууд санааныхаа төдийхнийг л хардаг
Сөөмийн газар тэмтэрч түүнээ шиншиж амьдардаг
Сав ертөнцийн уужим гэдгийг ч мэдэрдэггүй
Сайхан ертөнцийн гэрлийг хэзээ ч олж хардаггүй

Сохрууд харахыг хүссэнээ л хардаг
Савраа хүрэх газраас цааш тэд явдаггүй
Амьдралыг үзэх үзэл нь төдий хэмжээнд дуусдаг
Агуу их орчлонгийн өчүүхэн нүхэнд ялзардаг
Эрхэмсэг агаад тоомжиргүй алхсаар дөхөн ирсэн
Эрхэмсэг тэргүүнээ зөөлхөн эргүүлээд над руу харсан
Сониучхан харсан усгал харц зүрхийг минь догдлуулсан
Сайхан төрхөнд чинь шүтэн алмайраад таталдан хөшсөн

Буй орчлонгоос салан одоод бүхнийг умартсан
Булиглах зүрх цохилохыг ч мэдэхгүй бишрэн бахадсан
Марал чамайг аажуухан холдоход чинь харуулдан хоцорсон
Маргаашийн өдөр магад учирна гээд үгүйлэн хүлээсэн

Уулын чимэг(уяхан ариухан ), ургийг бүрдүүлэгч, үзэсгэлэн төгс гуа марал чи
Усан цийлэгнэсэн, уянга хайлсан, энхрийлэл шингээсэн харцаараа илбэдсэн
Ухаан бодлыг уургалан боож өөртөө урхидан үргэлж хоргоосон
Уягдан боогдсон ч үзэсгэлэнд чинь согтсон ч үүндээ жаргалтай үргэлж
Яаж би чиний төрсөн өдрийг мартах билээ
Янагхан дүрийг чинь харж хайралсан юм болохоор
Хэзээ билээ гэдгийг ч хэтэрхий сайн мэднэ
Хэн хүнээс түрүүлж баяр хүргэдэг байсан болохоор

Одоо намайг чи санах ч үгүй байх л даа
Өнгөрсөн цагийн уртаас угаас анзаараагүйн улмаас
Одоо ч харин би санасаар он цаг өнгөрөн улирсан ч
Олон зүйл өөрчлөгдөн солиигдсон ч өчигдөр мэт санасаар

Жил жилийн тэр нэгэн өдөр би таныг санадаг
Жирийн нэгэн охин байсан үе чинь нүднээ харагддаг
Жинэхэн дурлал байсныг мэдэрсэн тиймдээ ч огт мартаагүй
Жилээс жилд улам нандигнана тиймээс ч хэзээ ч мартахгүй
Тантай танилцана гэхээс би үнэн голоосоо айна
Тохиосон учралаа эсэргүүцэж чадахгүйгээ би мэдрэнэ
Таалагдсан харцтай өөрөө хүсэн байж тулна
Таалсан гарыг чинь атгахгүй байхаас аргагүй

Хамтдаа зугаалж цаг нөхцөөсөөр бид дотносно
Хайрлан хайралсаар удахгүй гэрлэнэ байх тэгээд
Хананд хашигдан хэсэг сууна магадгүй
Ханилан дасаад хамаг бүхэн өөчлөгдөнө тэгээд

Би сонин уншиж та хоол хийнэ
Байдаг л хэдэн яриагаа өдөр шөнөгүй ярина
Бүхий л зүйл нэгэн хэвийн болж тогтоно
Бодит байдал маань удахгүй та биднийг залхаана

Ингээд бидний хооронд “бид” байхаа болино
Илчит халуун гал маань аажмаар бас унтрана
Чимэггүй амьдралд нэгнýýсээ залхаж эхэлнэ
Чимээгүй гэрт өөр өөрийн буланг эзэлнэ

Нэг өдөр та тэвчихгүй орхиод одно
Нэхэн үгүйлсэн ч хамтад нь бас баярлана би
Хэсэгтээ үгүйлэн санах ч аяндаа тэрэндээ дасна
Хэн хэнийгээ хүлээхээ больж сэтгэл бас амрана

Хааяа нэг сураг сонсохыг хүснэ
Хүн л юм болохоор сонирхож таарна гарцаагүй
Хаíàтлаа нэг ярилцахыг ч бас хүснэ
Хуучин танилууд шиг хуучлахыг би хүснэ

Үе үе хуучны юм санагдаж байн байн догдолно байх
Үгүйлж дассан юм хойно буцааж нэг юм мэдрэнэ
Гэлээ гэхдээ дахин давтахыг хүсэхгүй
“Гэмгүйхэн” тантай танилцана гэхээс үнэн голоосоо айна, тиймээс
Амьдрал чамаас хүссэн болгоноо авна гэдэгт би итгэхгүй
Авснаа аятайхан шиг зарцуулах ухаан л харин хайрла
Алдсанаа ахихгүй байх туршлага бас хайрла
Алт мөнгөнд улайрах шуналын минь бас намжаа
Аминд минь дутахгүй ÷ илүүдэхгүй нийгэм бас хайрла
Араас нь бас тэднийг хайрлах хайр ахиóхан хайрла

Хүний нийгэмд хүссэн болгон маань энэ илүү ч үгүй дутуу ч үгүй
Хүртдэг алддаг мэдрэмжийг бас өгөөч тунг нь тааруулаад
Миний ертөнцийг ингэж л байгуулаач мөчидхөн байх өчүүхэн хугацаанд минь
“Мөнхийн ертөнцөд“ хэрэг болох туршлага болон үлдэг
Товчхондоо амьдрал би чамаас өөрийнхөө амьдралыг л нэхье
Тоймгүй том орчилд чинь тоотой хэдийгээ өөрийнхөөрөө л амьдаръя
Хүний газар хүслийн мухар нэгэн оронд
Харцаараа инээсэн хөөрхөн бүсгүйтэй би таарлаа
Хажууд нь байхад надад зугаатай сайхан санагдавч
Хамт оршиж чадахгүйд хамаг сэтгэл бачуурна

Орхиод одож чадахгүй ирэн буцан эргэлдэнэ
Оргилох хүсэлдээ дийлдэн таарах учрал үгүйлнэ
Уулзаад яахаа мэдэхгүй ч ухаан жолоогүй тэмүүлнэ
Урагш ахиц үгүй л мөрөөдсөөр сууна би

Нэгэнт бүтэхгүй учрал гээд өөрийгөө хуураад одно
Нэхэл хатуу хөрвөөх сэтгэлээ би золиослоно
Надад ингэж тохиосон заяандаа бас гомдоно
Нэгээр нэмнэ тэгээд гэмгүй аллагынхаа тоог

Ankaragiin boroo

Анкарагийн бороо чи намайг бүхэл зунжин хүлээлгэдэгсэн
Аадраар асгарч тэгээд сэтгэлийг минь дэвтээх гэж оролддогсон
Анхны дусал чинь дусах мөчийг амьсгаа даран хүлээдэгсэн
Асгаран шуугихад нь гудамжинд гарч баясдагсан

Анкарагийн бороо чи дуслаараа уяраах гэж оролддог ч
Аадар шиг чинь хангалуун сэтгэлийг минь харин намжаагаагүй
Амраг хосоос минь алсад олон жил сойсон
Алдуурч байна уяанаас чинь удахгүй би буцна

Анкарагийн бороо би чамайг хүлээсэн зөндөө хүлээсэн
Асгарах бүрт чинь догдолдог сэтгэл минь харин ханаагүй
Ахин бас тэгж догдлон хөөрмөөр бодогдоно
Анкарагийн бороо би чамайг шүлэг болгохоор шийдлээ
Зурах зургаа би хар цагаан л зурдаг
Зурайх мөртдөө би жаргал зовлонг л бичдэг
Туулсан жаахан амьдралынхаа туучсан нугачаан дунд
Туйëын хооронд ниссээр завсарт нь оршилгүй өнгөрөөсөн

Чамайг би өнгө надад үзүүлээсэй гэсэндээ хайралсан юм
Чамтай би үнэнг худлаатай нь ойлгуулаасай гэсэндээ ханьссан юм
Чамайг би үзүүрийг минь татаж торгоогоосой гээд үгүйлсэн юм
Даанч үзэж шогшорсоор өөрийгөө л чи бодох юм

Зурах зургаа өнгөтэй байлгахыг хүссэн ч зурж даанч чадсангүй
Зурайх зургаа амьдралтай байлгахыг хүссэн ч гараас минü бас гарсангүй
Зуурдын амьдралаа төвхнүүлэхийг хичээсэн ч сэтгэл ханаж чадсанүй
Зөвхөн өөртэйгээ л амьдарсан чамгүйгээр энэ бүхнийг биелүүлж би барсангүй


Ааваа би танд их ууралдаг
Авдаг цалин чинь хүрэлцэхгүйд ууралдаг
Айл гэрт чинь хангалтгүйд ууралдаг
Ажлаа сольсонгүйд амьдралаа бодсонгүйд ууралдаг

Ааваа би танд үнэндээ ууралдаг
Архи амсдагт тань шалтаг хайдагт тань ууралдаг
Андууд шигээ байж байр суурь эзлээгүйд тань ууралдаг
Айлын чинь голомт хүүдээ ингэж бодогддогт тань ууралдаг

Ааваа гэхдээ би таныг уучилсан
Амьдралын нугалаа амаргүй гэдгийг мэдэрсэн
Авгай хүүхдийн бодол богино гэдгийг анзаарсан
Алсыг харсан бодолд тань хүрэхгүй гэдгээ ухаарсан

Ааваа танаараа бахархсан бас баярласан
Аян замын холд хөл ээдрэн суугаагүйд
Амьдрал хэмээх ачаанд хүч мөхөсдөн бөхийгөөгүйд
Араасаа дагуулах хүү намайгаа эр болгон өсгөсөнд

Molj molj bas dahin molj

Мөлж мөлж мөлж бас дахин мөлж
Маргаашаа бодон мөлж өөрөө мөлжигдөхдөө бэлд
Мөлжихийн төлөө амьдар мөлжихийн төлөө боловсор
Мөнхөд оршихгүй энэ амьдралд чадахын хирээр хөлж

Илүү мөлжсөн нь амьдарч үлдэнэ
Бусдын хүчийг шимж амьдарна
Чадалтай нэг нь булааж оршино
Чадахгүй бол заяа чинь тэр

Орчихоод гарч чадахгүй байгаа соёл иргэншил маань энэ
Орвонгоор эргүүлж үл дийлэх бидний нийгэм маань энэ
Орхиё яваад очих мэдэхгүйн ертөнцөөс айна
Одоохондоо хүлээн харзная байгалийн хууль солигдооч уу намайг үхэх хүртэл
Өдрийн амьдралыг өнөөдөртөө дуусгаад
Өөр зүйлд зарцуулах хүч надад үлдэхгүй
Өрнөх ирээдүйг зөгнөхийг ч үл хүснэ
Өөрөө өөрийгөө хуурч сэтгэлээ би тайвшруулна

Өрнөх амьдрал улам л баргар болох мэт санагдана
Өөдгүй урамгүй бодол толгойг минь эзэмдэнэ
Үнэндээ бол ахуй минь өөдөлсөн л дөө гэхдээ
Өөрийнхдөө үл ханана өрөөлийнхөд үргэлж шунана

Миний энэ бодлын зөв буруугийн дэнсийг
Магадлан шүүх эрх хэнд ч үл оршино
Маргаашийнхаа сайханы төлөө өнөөдөр хэнийг худалдах
Шунах өвчнөөр өвчилсөн миний л адил хүн та нар

Alsiin negen namar

Нулимсан дуслаа амарч үзүүлэх биш дээ эр хүн
Нутгаа санаад гэрээ үгүйлж дотроо гансравч
Нүүрэндээ инээдтэй нүдэндээ золбоотой гялалзаж явавч
Нойрон дундаа цурхиран уйлах юм нутгаа санаад

Буурал суусан аавдаа үнсүүлмээд салмааргүй санагдана
Бодлогшрон санагалзсан ээждээ тэврүүлээд суумаар бодогдоно
Буудаллах амралтанд минь ухаарал хайрлах эгчийгээ үгүйлнэ
Буцах тоолонд минь улам томоожих дүү нараа эрхлүүлмээр

Будант энэ хорвоо тэгээд хүссэнээр минь даанч болгохгүй нь
Булиглах зүрхний минь санагалзах сэтгэлийн зовлонг үл багасгана
Бодолтой минь зэвхийрсэн хүйтэн салхиар салхилж тэнгэр хувиргасаар
Буурал хорвоод ахин нэг намрыг авчрана гэрээс минь алсад

Ajilgui hun

Ажилгүй хүн

Хүний нүдэнд цэвэрхэн харагдах хувцас ч чамд алга
Хүн шиг хооллож ундлах сачий ч бас үгүй
Хүнлэг сайхан сэтгэлтэй нэгний гарыг харуулдан
Хүлээж хоногийг өнгөрүүлэх нйдвараар голоо зогооно

Урьдын асуудал зовлонтой харьцуулах ч юм биш
Урьтал туулсан өдрүүд жаргал байсныг мэдрэнэ
Үлдсэн хэдэн зоосоо хумсалсаар хумсалсаар дуусгана
Үрэн таран амьдралаа бусдын нуруунд үүрүүлнэ

Anduud hagatsahad

Хорвоод ховорхон дусах эр хүний нулимсыг
Хорь гарсан хоёр идэр залуугаас харлаа
Хамт сурсан андууд тэд хагацаж салах болоход
Хангайг тээж дийлэх хатан зүрх нь хайлах юм

Хорвоод ховорхон дусах эр хүний нулимсыг
Хажууд минь тэврэлдээд мэгших үнэнч андуудаас харлаа би
Хувь болж тохиосон тавилан заяаны эрхээр
Хамтдаа бүхнээ хуваалцсан хосгүй андууд салахад нь

Хорвоод ховорхон дусах эр хүний нулимсыг хараад
Хөтөл цээж минь давчдаж хоёр нүд минь харанхуйлав
Хайрлаж нөхөрлөж дассан ижилгүй андуудаасаа сална гээд
Хоёр нүд минь бүрхэж нулимсаа би тэвчсэнгүй ээ
Сэтгэл хөдлөлтэй минь хамт эгшиглэх хуурын аяëãóó чи
Сэхүүн ч бас үзэсгэлэн гоо түүнийхээ
Сэрүүн зүүдлэхэд нь хажууд нь суугаад
Сэмхэн ширтэх мэт сэтгэгдэл төрүүлэх буюу

Сэвшээ салхины илбэх зөөлөн энхрийлэлд
Сэрэх мэт зовхи чинь үл ялиг татлахад
Санаашран ширтээд, умбасан жаргалын орноос
Салхитай хамт туугдан одох мэт дотор давчдана

Салахын аргагүй энэ сайхан мөрөөдөл
Сайхан чамтай учрах хүртэл минь үргэлжлээсэй гээд
Сүү шиг цагаан сэтгэлийн нэгэн хуудсанд
Сүүдэр унагалгүйгээр шивж би үлдээлээ
Харан суухад бишрэл төрүүлэм хосгүй үзэсгэлэнт хун шувууг
Хажууд минь умбасаар нуурандаа байхад нь би жаргалтай
Хайлж уянганд нь уярч суусаар хайрлан бишрэх надад хангалттай
Хажуудаа хорьж үл тэвчинэ,, харуусах нулимсыг нь харах харах шаналалтай

Зүйрлэшгүй чамайг амьдралдаа би ингэж таньдаг
Зүрхээ зүсэж хүчээр би хайрлан дуралдаг
Энгийн л нэгэн гэж сэтгэлдээ бодож ч зүрхлэхгүй
Энэ л хайрандаа шатсан тулдаа энэ шүлгийг бичнэм


Анд минь би чамайг таниагүй явжээ.
Аяга тагш хувааж хажуу барааг минь сахисан
Аянд минь зүг нийлсэн түмэн олноос ялгаагүй явж
Алтан үг түшгээрээ тулсан ариун сэтгэлийг чинь таниагүй явж.

Хаа байсан газраас алсаас намайг дэмжиж
Хальтарч тэмтэчсэн газар далдаас намайг түшиж
Хатуу амьдралын зөрөгт ганцаар намайг орхиогүй
Хажуу бөөрнөөс минь хатгах атаач урвагчдаас хамгаалжээ.

Найз минь би чамайг таниагүй явжээ
Нас минь залууд бие минь бяртайд би барджээ.
Нарт ертөнцийг ганцаар туулах бяд амтагджээ.
Намайг тулсан чиний түшгийг хараагүй явжээ.

Алдсан газар алдааг минь чи хэлж
Андуурсан бодолд эргэлзээг минь чи арилгаж
Амьдралын замыг минь хамтдаа чи зааж
Асгасан нулимсыг минь арчиж чи өгсөн

Анд чинийхээ ачийг таниагүй өдий удсаныг минь уучил
Андгай тангараг өргөе амины минь тал чинийх болог
Найз чинийхээ нэрийг дурсаагүйд минь уучил
Наснаас минь үлдсэн амьдралын нэгэн хэсэг нь чинийх болог.

Nadaas asuusan durgui hurmeer asuultuud, tailabruud

Manai angid baidag omnod Amerikiin (haa holiin omnod Amerik) neg nohor nadad neg odor ingej asuulaa l daa.
-Tanai Mongolchuud tegj ih zodolddog ulsuud uu? gelee. Tegeheer n bi daraa n asuuh asuultiig bodolguigeer, tuuhendee manaih Oros, Hyatadiig nugachij, delhiin taliig ezelsen, onoodor ch gesen sumo zereg bohiin tavtsand yaponchuud n bish, manai bohchuud avargalj baina gej ireed l avbaa. Tegsen chin nogoo nohor chin harin, manai neg naiz tanai Ulaanbaataraar dairaad garsan. Tegehdee 1 odriin dotor 1tshan tsagiin dotor 3 zodoon harsan. Hoorondoo neg ih holgui gej heldeg baigaa. Tegeed terniigee ooriinhoo blog deer bichsen baisniig olj unshsaniigaa batatgah gej nadaas asuuj l dee.
Bi ch bantah togloh hoyriin hoorond 'tanai naizad chin aygui aztai yum tohioldson baina shuu dee. Gurviin gurvan zodoon neg dor harsan baina shuu dee'gej hoshignohoo aydav. Tegees bantsandaa za yer n shiljintiin ediin zasgiin ornuudad baij boloh uzegdel bailgui dee. Uchirgui 3 n haishaa yum gehdee l mer ser taarch boloh l yum. Bi hediigeer taarch baigaagui ch gesen (Unendee bol bi shono bolgon l manai gertei oirhon solongos restaurantaas garch zodoldoj, hashgichij hun sereedegiig n medne l dee) gej hellee.
Tegsen chin mani nohor tegj bn 'manai naiziin hiideg ajil n delhiigeer heseed tiimerhuu zuil bichih' gev. Tegeed zuun europe, zuun omnod azi, omnod, tov amerikiin, afrikiin zarim neg ediin zasgiin hyamraltai ornuudad ch gesen baij uzsen tiim zuil haraagui. Orosod bol sogtuu hun olon harsan tuhai bichsen baisan. Harin odort 1 tsagiin dotor, bairshiliin huvid ch gesen holgui, deerees n hotiin toviin gudamjind n buhel buten gurvan zodoon zereg harsan baisaniigaa ontsolj bichsen baisan yum gej helev ee.
Bi ch aztai l aaviin huu baina gesen shuu togloom shogloomorhuu zuil heleeed ongorooloo.
Endees gargah unen gevel bid arhind uuschihsan ard tumen. Uuniigee huleen zovshooroh heregtei. Bid iim yum chin geed urgejleed iim baigaad baij bolohgui. Haa holiin latin amerikuud hurtel manaihniig ingej l tanij baina shuu dee. Hediigeer tatvar tololtooroo deeguur bichigdej baigaa ch gesen manai undesnii hamgiin bayan companiud n spirt, arhi uildverlegchid. Jaahan buudai zeeleer barin avchihaad terniigee guril uildverleltend bish arhinii horongo esgej baina. (Hezeenii bilee 1 shuugina degdeegui yu, tuslamjiin buudai spirt bolloo geed l) Arhinii horionii uyed 50 dugaar delguur hichneen saihan seluuhen bailaa. (Delguuriin ezed ch barag haalgaa barij baisan shuu. 24 tsagiin delguur lav shonodoo ajillahgui baisan yumdag. Arhinaas bolj baigaa ter delguur haagdsan ch nadad gomdollood baih zuil alga) Horio tavigdsan odor uur hilengeer badarsan humuus arhiig 3,4 oor n avch baihtai bas taarsan bilee. Zugeer ch avchihgui daraalal dairch urduur oroh gej durgui hurgesen arhichid hurtel nudend haragdchihlaa. Boldog bol dotor n uuhaar baisan shuu. Arhiig horilgoh n haishaa yum. Uniig n ondorsgoh heregtei. Arhi pivonii yalgaag gargah heregtei. arhi pivoniihoo bar pub nii toog n tsoolmoor sanagdsan.

Manai angiin bas 1 nohor asuuj baisan. Bidnii yaria bol undsendee oor zuilees ehelsen l dee. Manai ulsiin hogjil, golloh salbar, za tegeed bolovsroliin system ene ter geed l zusen zuiliin l yum yariltsaj baiv. Tegeed manai US nohor bi Mongoliin transheniihnii tuhai negen zuil deerees unshij baisan yum baina. (Medeej hereg delhiin oor uls orond harahgui zuilsiin neg ted yum chin gadniihan hamgiin turuund bichij taarna shuu dee.) Tiim yum baidag yum uu gej asuulaa.
Unen yum chin baihgui geltei n bish. Baidagaa l gelee. Tegeed tanaih chin hamgiin huiten niislel ovoldoo aimaar huiten boldog gesen. Ted nar yadgiin gej asuuv. Ter muu usnii hongiloor haluun usnii uur guideg uchraas tend dulaahan baidag tul tend "ovoljdogiig" ch bas tailbarlav. Omno n olon huntei olon zuileer margaj heruul hiij baisan bolovch, nadad uuniig tailbarlahad uneheer amargui baisan shuu. Haraal idmer ingeed zogsoj baih ch gej dee gej bodogdson. Haanaasaa ch iim zuil olood unschihdag yum bilee gej dotroo tuund hurtel tsuhaldaj baij bilee. Bi ch mochoogoo ogohgui US iin guilgachid huitreheer yahuu, tanai kinon deer gardag shig ter huvindaa yum hiij shataagaad ovoljih uu? gej asuusan asuultaas namaig yozgui bolood irsniig anzaarsan biz asuudliig oor tiish n erguulsen yum. Uuniig tsaash n jaahan urgejluulye l dee.
Taarhaar dotor evgui boldog ch gesen ene humuus bas l hussendee iim bolooguishuu dee. Zarim n archaaguidee ch iim boloogui baih. Bodlogo l buruu yavagdaad baih shig baina l daa. Iim baidal uusehgui baih bolomjgui baisan baij boloh yum. Harin toonii huvid baga baih bolomj bol baisan baih gej bi huvidaa boddog.

Marketingiin hicheel orj baivaa. Manai marketingiin bagsh jaahan zevuun baachka baisan l daa. Nadad huvi hunii huvid ch, zaah arga bariliin huvid, shalgalt ene ter geed l yer n l yeroosoo taalagdaagui. Ooroo US iin irgen baisan bolood ch teruu bas jaahan nutgarhanaa teruuhen tendee. Za yaahav dee US uud n undsen heleeree yaridag tegeed ch nuuremgii yum chin hicheel deer margah bolhooroo urduuraa ulaan holtniig ter bolgon amar gishguuleed baihgui l dee. Terend ch baisan yum uu. Delhii niiteer meddeg gej boddog heden suljee delguur, bas bus yumiig n mani met, bas bus ulsinhan medehgui bolohoor, tedenteigee "zindaa" taaraad ch ter yumuu yamartai ch nutag dovnii asuudal gargadag negen baisan. USuudiig muulj baigaa yum bish, ugaasaa USuudiin niitleg setgehui tiim ilen dalangui, galzuu, bodson setgesenee shuud heldeg geh met baidag. Niigem n ch gesen tiim taliig urgelj oohshuulj baidag bolohoor ter biz. Yamartai ch bi angiinhaa US uudad durtai, haa ochij hun shig humuus baidag. Nohtsol baidal tegehiig ch shaarddag baij magadgui ch yamartaa ch tedentei bl asuudal baihgui.
Ene yer n neg ih surtei emzegleed baihaar sedev bish, nadtai tohioldood namaig olon hunii dund jaahan evgui baidald oruulsan bolohoor, jaahan durgui hursendee ch ter yumuu bichchihlee. Za asuudal yu ve geheer manai bagsh guai gutlaar jishee avch 1 sedev tailbarlah gej baina l daa. Mongol gedeg neriig gargadag bas neg zuil n manai soyol, ulamjlaltai holbootoi zuil bolohiig tegehed bi olj medersen yum. Ugtaa bol undestnii tuuh, soyol urlag ed nart bi neg ih sonirhood baidaggui l dee. Yeronhiidoo delhii niited tanigdsan arai olon sonsson, harsan bolhoor n europiin classic urlag arai neg baij oirhon baidag baij boloh yum. Busdiig n bol toodog ch ugui. Eneniig yah geed bichvee geheer bi toodogguitei adil manai angiin nohduud professorrin yu helsniig anzaaraagui toogoogui baih gej naidaj baigaad orshinoo. Ugaasaa anhaarsan, sonirhson hun baisan bol nadaas lavshruulj asuuh baisan biz.
Ehleed nutsgen hol haruullaa. Hun torolhton uussenees gutal gej meddeggui baij l dee. Tegeed daraa n ertnii oldvoruudaas hun gutliig anh sanaachilj iim zuil hiij omsoj holoo hamgaaldag baisan baina geed 1 yum uzuullee. Tegeed baihaa araas n Mongol gutal gargaad ene mongolchuudiin gutal gej heleed nad ruu halit shirteed avav. Uunii daraa, tegeed tsaashaa ergej haraad mongolchuud 1 iimerhuu buduuleg bairiin marzan helbertei yum setgej olj gutal bolgoj omsoj baiv geed hedduggeer zuunii ch bileedee too haruulaadhav. Minii dotor ch durshiigeed l yavchihlaa. Chanar hereglee, doroond zohitsson baidal, ovol dulaahan, zun seruuhen, maliin holoos hamgaaldag zergiin talaar yu ch medehgui 1 muu shar ovgon dongosch baina gej dotroo bodood durgui hureed ongorloo. Araas n tegeed ashgui neg ih olon gutal toochilguigeer orchin uyiin tansag gutal ruugaa orloo. Tegeed marketingaa yariad undsendee duussan yum. Bi naidahdaa namaig zugeer Mongol bolohoor n l harsan baih gej bodson. Gehdee l Mongoliig 1 tiim buduuleg haranhui ard tumen gej dotroo bodoj baigaag uguisgeh argagui yum.
Heduulee ch gesen ene chin buruu, manai uls hedii yaduu ch gesen hogjij baigaa devshiltet tal olon baigaa gedgiig chadhaaraa hiij, uzuuleh heregtei bainashuu. Dor doroo chadah buhnee l zov hiistgeey.

Eh orondoo hairtai uchraas, ireeduig ongotoor harj biagaa uchraas

Bichsen bichleguudee ergeed harlaa l daa. Neg l baahan shuumjilsen yum bichchihsen baina. Barag eh ornoosoo setgel horson gemeer ch yum shig oilgogdoj bolohoor bol bolohoor l yum shig. Tegeed tsaashdaa ch gesen shuumj bichihee urgeljluulj l taaraa. Minii setgehuitei shuud holbootoi yum bolohoor. Ene bugdiig bicheed, amihandaa sonirhson humuus garna unshina gej bodood bichij baigaagiin huvid, mongolchuud bidnii buruu gedgiig n oilgolguigeer hiigeed baidag aldaanuudiig bagasgah bas negen zorilgo aguulj baigaa yum.

Yaagaad shuumjleed baina ve gejuu ... Eh orondoo hairtai, eh orniihoo huu n bolohoor, I am from Mongolia gej helehed, angid baigaa anh taniltsaj baigaa humuusiin, bagsh nariin nud n tom bolj ireed l "Cooool","Excuse me, where did you say???", "You are the very first Mongolian I have ever seen in my lifetime", "How comes you can speak in english" geh met dahin todotgon asuuh ter l asuult, ter harts, gaihshral, magadgui zarim dord uzeh ter handlagiin esreg tseej bardam haanaas irsnee helj zogsohdoo bi ergeed eh ornoo oligtoihon shig taniulchih, surtalchlah, eh orniihoo hogjild huruu durj amjihgui baigaa yumaa gehed hoshuu durj nemer bolyo gesen bodol setgeltei bolohoor, odoo baigaa archaagui baidal, uusej bui buruu zuilsiig ul tevchih setgel, tuuniig oorchlohod nemer noloo bolyo gesen zorilgiin uudnees buhimdsan uyedee buhimdlaa, anhaarsan humuust turshlagaasaa huvaaltsya gej bodood bichij baigaa yum.
Surah zuil mash ih baina, huvaaltsah zuil ch dutahaargui ih baina daa. Surch bolovsorch baigaa buh mongolchuuddaa ch gesen hamtdaa hiitsgeeye hemeen urialj baina.

Iim bichleg bichih bolson shaltgaan gevel udahgui end suraltsaj baigaa humuusiin nadaas asuusan zarim negen asuultin sedeviin tuhai hondoh gej baigaa hereg yum.
Daraagiin bichlegees unshaarai

MBA hiiheer sonirhoj baigaa ulsuudad zovlogoo urgeljlel

Dugaarlaad yaahav sanaand orson zuilsee shuud bichye gej shiidlee.
Medehed iluudehgui zuilsiin neg gevel alivaa neg tomoohon horongiin birj(uud)iin uil ajillagaa herhen yavagddag zereg talaar medeeleltei baidaggui yumaa gehed medlegtei baihad zugeer. Bolj ogvol huvitsaa hudaldaad avchihsan, tuugeeree turshlagajchihsan baival zugeer. Uchir n business udirdlagiin tuhai yarigdaj baigaa bol tuvt l horongiin zah zeelin tuhai l yariad baih bogood nad shig (yer n l ihenhi bolovsroogui baigaa zulzgan tomsnuud) bugdiig n ehnees n surah gej baihiin orond sursan deeree nemeed yavbal dalaigaas hutgah shanaganii chin hemjee tomorchihson baina. Hedii tom baina, huvingaa todii chinee hurdan duurgej avna. Tegehgui halbagan shanagaar hutgaad baival hedhen naslah, ter dundaa hedhen jil ogoojtei amidrah hugatsaandaa gavitai zuil hiij buteej amjihgui biz. Nogooteiguur ed nariig meddeg bol hotolboroos chin sanal bolgoh sanhuugiin torliin hicheeliig amarhan oilgoh, songoltoo saijruulah, magadgui muugaar bodohod nutagtaa hojguulj heregjuulehed amidrah nas chin hurdeggui yumaa gehed ooroo oortoo gadnii zah zeel deer ajillah bolomjiig olgoj boloh yum zereg olon ashigtai taltai. Yer n l helehed zah zeeliin niigemd amidarch baigaa buh hund ediin zasag, sanhuugiin todorhoi medlegguigeer yavahgui bizdee. Onoohondoo bol yaahav tegsgeed neg yum sajlaad baina. Hetdee bol ovol, havar, namar n usand orj meddeggui maliin nuruun deer amidralaa horoodog ard tumen gej helegdmeergui l baigaa bol hussen huseegui unshihaas oor argagui bolno. Gartsaagui hiih heregtei zuilsin neg bolhoor onoodroos ehleed nomoo shuureed avaarai.

Manaid iim baidag gej dorgui buh shig zoruudleh durtai baidag l daa humuus. Zaaval Mongol ch gehgui hogjoogui doroi ulsiin humuust iimerhuu handlaga ajiglagddag baih. Tegvel helchihye Mongolchloh (Zimbabwechleh ch yumuu, whatever) gej neg aihtar zuil n yaduu buurai undestnii hiideg hamgiin buruu zuilsiin neg. Uchir n teruuhen tendee bolgood baigaa yum shig hirnee urt hugatsaand hamag yumaa baihgui bolgochihdog.
Jishee n tsahilgaan baraag mongolchlood zaschihval daraagiin udaa evderhed mongolchlood zasvar avahgui, alban yosnii zasvar uilchilgeend yavuulaad, nogooduul n yachihsaniig n oilgohgui uchraas zasch ogohgui nohtsol baidal gardag. Ooroo helbel hen medlee heden zuun myanga, heden sayaar avsan horongo baraa chin hog deer garna gesen ug. Az taarch selbeg helbereer avch boloh yum, zasvariin gazar. Tegvel yaahav dee aldagdlaa 20 huviar ch gesen bagasgaj bas boloh yum.
Gehdee l alivaa yumand hun torolhtnii dagaj mordood standard bolgochihson sain zuils baina l daa. Tiim mundag sain ololt hiij gavidaggui yum bol yadaj hiij baigaa uildlee tedgeer standardad uyalduulaad hun shig "sarmagchindaad" surchih heregtei baina. Minii oilgoltoor hamgiin suuld Mongolchilson jishee bol genetiin ashgiin 68 huviin tatvar. Oiriin gants jildee toriin sand ovoo mongo oruulsan n unen. Gehdee negdugeert, horongo oruulagchdaa urgeechihsen. Ooroor helbel daraa daraagiinhiigaa toriin sangaa hoosolchihloo. Uunii omno bichsen bichleg deer Adi Haddi gej neg nohriin setgegdliig orhichihson baigaadaa. Yer n gadnii horongo oruulagchid ingej l boddog bolvuu. Gadnii geltgui avilgal heel hahuuliin zolios bolood mongoo aldsan dotoodiin horongo oruulagchid ch gesen yalgaagui tegj bodoj baigaa biz. Tegeed ene tatvaraas burdsen mongoor yaasan be? Toriin erhend garsan, ondor alban tushaald zalarsan shunaltai huvalznuudaa gijijgdeed (shunaliig n hodolgood) olj boloh orlogoosoo hamaagui ih tosov batlaad odoo yaj hogoo chirj baigaag n harj baigaa bizdee. (Ingej bodohoor unendee bol ene subprime crisis n heregtei ed bolson shig baigaa yum) Toriin heregleegee bagasgahiin orond alban haagchdiinhaa tsaling hasaad l, niigmiin halamjiig bagasgaad. Ehneesee l niigmiin halamj ene ter gesen asuudal buruu l baisan l daa minii bodloor uchir n bayalag buteeh zuil bish yum chin, gehdee uuniig 1 tiish orhiod toriin avch heregjuulj baigaa onoogiin arga hemjeend ergeed shiljye. Tor yadarsan ardiinhaa nuruun deer achaagaa nemj tohoj baigaa baihgui yu. Arai amarhanaar tailbarlaya gevel oortoo buten talh uldeegeed huuhdiinhee talhnii huvias hasch baina l daa, minii oilgosnoor. Yaahav olon huuhedtei ail ingej hemnelt hiivel garah noloo n sain baih l da. Gehdee l huuhduud n bas "aaviigaa" harj baigaa shuudee. Hogiin aavtaidaa dur gutaj, magadgui, uzen yadna uu gehees bayarlahgui n lav baih ... Haduurchihlaa, gehdee uuniigee yaj holboh geed baina ve gevel buruu suurin deer suraad baival etsestee suuri chin buruu yum chin buruu oilgolt avna gesen ug. (Tsainii shaartai aygand tsever us hiigeed duursen ch gesen shaartai l baina.) Tiimees bolj ogvol buruu sursan zuilee tuhai burt n zovtgood (Mongolchloh setgelgeegee baihgui bolgochihoj baigaad) suraad yavbal ... Buruu sursan (voobshe gedeg baihaa orosoor, surj gaviachgui nohduud) toriin tolgoid garaad irsniig harj baigaa bizdee. Boh n bohoo barildaj, businessmanuud n businessee hoomoor yum (lobbydoh neg hereg, oorsdoo dund n orj suugaad lobbydood oortoo ashigtai shiidver gargah n bas 1 hereg. Nooluuriin une unaad mongo aldaad ehlenguut Mo. Batbayar metiin nohod malchdiin ner barij chichirseer baigaad nooluuriinhaa businessiin hamag aldagdliig toroor toluulchihlee gej, 2008 ond) Iim hogiin nohduudiig l 1 udaa songochihdog yumaa geheed dahin dahin songoj tenegtmeergui baigaa yumdaa.

Ene udaadaa ingeed duusgaya. Gehdee daraagiin bichlegtee yu oruulah tuhai sanaa torchihloo. Tiimees mash ih bayartai baina.

March 6, 2009

Adi Hadii gegch 1 nohor iin bichjee

Durgui hurmeer helsen baigaa ch gesen onoogiin unen torh bol iim l baina. Neg ch ih hudlaa bish shuu dee unendee bol... tegj bodood niitelchihlee.

I’ve been living in Ulaan Baatar for almost six years with Mongolian family ties. All the foreigners I have seen coming with high expectations went broke, sooner or later and left the country in total frustration. The administration of this country is corrupt to the bone, their leaders uncultured, decorating themselves with false diplomas, and are basically a bunch of drovers who like to play the big money game. You can’t rely on their word or on their signature. They change their mind on a day to day basis. They don’t care what kind of paper they signed yesterday. They are only interested in lining their pockets. They hate foreigners, no matter what nationality, because they belief that they coming to take their wealth away. They might be right in this point. On the other hand they all would be living in gers tending sheep and drinking vodka without the help and knowledge of foreigners.

Without us, they weren’t able to get even one ounce of copper out of the ground. Did you know that Ulaan Baatar has the highest density of SUV’s in whole Asia but the country is one of the poorest in terms of per capita income? That’s what these sheep drovers want, but they don’t like to work for it. They wait for some stupid foreigners with a bunch of money to give it to them. And foreigners keep coming, again and again making the same frustrating experience like all the others before them. Recently the Russians are welcomed again, because almost all of the newly “elected” people of the government used to study in Russia where they got their faked diplomas and PhD’s. I can assure you that they are working on driving out Western entrepreneurs and replacing them with Russian companies. Since Outer Mongolia is landlocked, there is little that Ivanhoe, Canadian officials or the West in general can do about it. And as I mentioned before, Mongolians give a damn about what promises they made or what papers they signed yesterday.

March 1, 2009

Manaihnii tuilshirdag bas negen teneg sedev, biye tooh

Mongolchuud bid neg yumaar ih bardamnah baharhah durtai. Oorsdiigoo busdaas doviilgoj hardag, busadtai haritsuulahdaa neg ih yumand tootsoj surjignedeg zan.

Tologuud (hoorhii muu vietnamuudiig ih goochildog bolohoos bish, tsaaguuraa thai, laos, cambodio, balba, enetheg, medhgui hevtej magadgui eden dund oor heniig l bol heniig l hamruulj bolno. Yer n hen baidgiin helj boloh buhii l uls orniihon bagtah baih l daa) iim ch mya iim ch teneg, hicheelee hiigeed hiigeed unshaad unshaad oilgodoggui, mongolchuud bol hiih l durgui bolohoos hiigeed ehelvel iluu gardag gej ireed l hoorondoo yaritsgaadag bizdee. Bi ch gesen enend itgedeg baisan bogood end irj suraltsah hurtlee biyer uzej medreegui hevtej hudlaa "tom baadag" bailaa. (onoogiin ondorlogoos harval baga zereg nud tailagdchihaad baigaa yum bolvuu) Getel unen heregtee ted onoodor yamar hemjeend hogjchihood baina bid getel baigaagaa neg haritsuulaad neg harah yumsan. Namaig ingej heleheer tend chin zah zeeliin niigem hogjood udaj baina, hun am n hangalttai baina geh met mash olon shaltag toochino doo. Yu heleh geed baina ve gevel bid shaltag toochihdoo l sain ard tumen shig baigaa yum. Unen heregtee manaid gadnaas horongo oruulalt orj irye geheer, tsag agaar huiten, ersdel ondor geh met huchin zuils baigaa ch gesen, huuli erh zuin orchin hogjoogui, uls tor togtvorgui, hunii noots homdsdmol geh met bidnees oorsdoos maani shaltgaalsan oorchlogdoh bolomj buhii nohtsol, huchin zuils mash ih baigaa shuu dee.

Manai bohchuud muu yaponuudiig bolgoj tavij baina. Ovs idej us uusan muusain yumnuud l geh. Tiim baij boloh l doo. Ovs idej us uusan ch gesen ter yaponchuud chin delhiin hamgiin ondor orlogotoi ard tumen boltloo hogjchihson baina. Tanii bidnii buten jil hodolmorloj baij oldog tsalingiig chin ted nar neej olj buteesen gantshan tsahilgaan baraagaaraa hoop geed bugdiig n huu hamaad avaad yavchihaj baina. Deerees n manai hamgiin sain bohchuudiig nutagtaa avaachij barilduulaad tednii uzuuleh show gaar n mongo olood baina shuudee. Yaahav neg sain tal n tendees ch bas Mongol gesen ulsiig sonirhoh, manai 2 ulsiin hariltsaand sain yum orj irj baigaa l daa, uguisgeed yaahav.

Mongoloos busad gazar Mongol huntei herhen hariltsaj baina ve gevel uneniig helehed thai, vietnamuudiin daraagiin eeljind tavij haritsaj baigaa shuu gedgiig harin ch neelttei helchihye. Jisheegeer batlagdchihsan shuu. Hed heden jishee baigaa. Hudlaa unen ter ulsuud chin delhiitei manaihaas hamaagui iluu neelttei hariltsaatai bolchihson baina. Tuuniigee dagaad zaluu chadaltai humuus n delhiid neree gargaad orsoldood ehelchihsen, tedniigee jishee bolgood olon hun araas n hoshuurtsgaaj baina.

Tuilshrahaa bagasgaad alivaa zuilsiig boditoor harj oilgotsgooh tsag n bolchihjee. Alivaag boditoor haraad uhaaraad irvel yu hiih heregteigee oilgono. Getel manaid yu hiih heregteigee oilgodog, meddeg humuus ih l tsoohon baih shig haragdah yum. (Gehdee bas yahav ee hoorhii, shien zaluuchuud n end tend nud tailaad l baina. Bas ch gui hurdatstai hogjood baigaa shuu.) Ingeed yarihaar buruug busdaas haij toriig buruutgana. Tor n iim baigaa bolohoor ene ter geed l. Manai tord buruu baigaa, uguisgehgui. Gehdee toriin toloologchid chin ta bidnii dundaas garch baigaa, tedniig hyanah erh ch gesen ta bidend baigaa gedgiig sanuulaad, neg saihan zuir tsetsen ug baidag shuu dee. "Orom yamar baih n suuneesee shaltgaalna" (Neg iimerhuu utgatai zuil ug haa ch bilee unshij baisan yum baina) Biye zasaad geree zas, geree zasaad toroo zas gej. Biye ch zasaagui baij tor gej hudlaa tom tom duugarstgaah geed baigaa shig sanagdaad baih yum.
Niitiinhee uhamsriin tovshing nemegduulj boloh zuilsiig zugeer oor ooriinhoo jisheen deer odor tutmiinhaa amidral deer l hiistgeeye l dee. Chaddag meddegee ali boloh helj tuslaad, chadhguigee hunees asuugaad l ... Hogoo gudamjind hayahgui baih, nulimahgui baihaas l ehlene shuu dee. Hun shig uudag bolchihson n tasartlaa uudgaa hyanah helbereer l ehleye l dee. Haduuraad yavchihlaa. Gehdee zov haduursan baih gej naidii.

Yamartai ch dahiad helye. Mongolchuud bid chadvartai, chadamjtai, sergelen uls. Buh l yaduu, archaagui uls ch gesen oorsdiigoo tegj l yarij baigaa. Biye toogood magtaad baidag n unen ch yum bish. Delhiin niitiin nudeer bol manai uls Afrikiin yaduu ulsuudtai l adilhan shuu. Boditoor oorchlogdoj saijirsan tsagt n unelegdene uu gehees onoogiih shig iim "erguu" 76aag songochihood ergeed hyanah togtoltsoogui niigem burduulchiheed (bugdeerengii n heleh ch arai ch degsduulsen hereg boloh baih, gehdee ihenhi n l yum uzeegui, yum medehgui bairiin humuus shig haragdah yum) bid uhaantai, iluu hogjiltei uls gej yarij suuh shig teneg yum alga shuu, Mongolchuudaa